هفت گام ایمنی بیمار
دکتر حمید رواقی
چکیده:
هر روزه تعداد بسیار زیادی از بیماران در بیمارستانهای جهان بطور ایمن مورد مداوا و معالجه قرار میگیرند اما با ارتقای دانش و تکنولوژی در دهههای اخیر ارائه خدمات درمانی بسیار پیچیدهتر گردیده است. بالطبع در چنین شرایطی احتمال ایجاد خطر در ارائه خدمات درمانی افزایش یافته و مستندات تجربی نیز نشاندهنده این است که تعداد بیمارانی که به علت خطاهای پزشکی دچار عارضه میگردند غیرقابل چشم پوشی میباشد. بنابراین توجه به مسئله ایمنی بیمار بعنوان یک موضوع بسیار مهم و حیاتی در نظامهای سلامت کشورهای مختلف به شمار میرود و تعدادی از کشورهای توسعه یافته در این زمینه بعنوان پیشاهنگ عمل مینمایند. مدل هفت گام ایمنی بیمار در جهت ایجاد یک محیط ایمنتر جهت ارائه خدمات ایمنی در پیشینه تحقیق و مستندات نظام سلامت کشورهای توسعه یافته بعنوان یک الگوی ساختاری مورد استفاده قرار گرفته است. استقرار این مدل به سازمانهای ارائه دهنده خدمات سلامت نیز در تحقق معیارهای حاکمیت بالینی، مدیریت خطر و ارتقای کیفیت نیز کمک مینماید.
مدل هفت گام ایمنی شامل: استقرار فرهنگ ایمنی، تعهد و حمایت مدیریت ارشد از مقوله ایمنی بیمار، استقرار مدیریت خطر و استفاده از اصول آن در کلیه فعالیتها، تشویق در گزارش وقایع، استفاده از نظرات و تجربیات بیماران و جامعه در مقوله ایمنی بیمار، ارتقای فرآیند یادگیری و به اشتراک گذاشتن تجربیات و درسهای حاصله از آن بین سازمانهای ارائه دهنده خدمات درمانی و استفاده از روشهای مناسب جهت جلوگیری از خطاهای پزشکی میباشد.
مساله ایمنی بیمار جز یکی از مهمترین موراد مورد توجه نظامهای سلامت بخصوص در کشورهای توسعه یافته میباشد و این امر سبب گردیده که سایر کشورها در این خصوص اقداماتی را انجام دهند. آمارها حاکی از آن است که درصد غیر قابل اغماضی از بیماران در مواجهه با سیستمهای بهداشتی بخصوص بیمارستانها دچار عوارض و صدمات ناشی از ارائه خدمات میگردند و مشکلی بر مشکلات اولیه آنها افزوده میشود, اما فعالیتهای سیستمیک و نظام مندی در جهت کاهش این موارد بخصوص در کشورهای در حال توسعه موجود نمیباشد. بنابراین پیشنهاد سازمان بهداشت جهانی و سازمانهای پیشرو در این خصوص ایجاد یک نظام جامع سیستمیک مبنی بر فرآیندهای ارتقای ایمنی بیمار جهت کاهش این عوارض و پاسخگویی مناسب به افراد صدمه دیده میباشد که از طریق استقرار فرهنگ ایمنی بیمار و ایجاد سازوکارهای مناسب سازمانی امکان پذیر میباشد. این امر موجب کاهش هزینهها، افزایش رضایتمندی در بین مشتریان و ایجاد یک جامعه سالم خواهد گردید . تعاریف مختلفی از فرهنگ ایمنی بیمار ارائه شده است. فرهنگ ایمنی ماحصل ارزشهای فردی و گروهی، نگرشها، ادراکها، صلاحیتهای و الگوهای رفتاری است که تعهد، روش و مهارت یک سازمان را از نظر مدیریت ایمنی بیان مینماید.
با توجه به اینکه جهت استقرار فرهنگ ایمنی بیمار بایستی نگرشها و باورهای درونی کارکنان بخش درمانی تغییر یابد این مهم نیز نیاز به یک بازه زمانی مناسب و فعالیتهای مشخص دارد. هرچند که مقوله ایمنی بیمار میتواند بعنوان یک طرح استراتژیک در زمینه نگرش مدیران ارشد در سازمان مطرح شود، اما بدون تغییر باورها و نگرشهای عمیق کارکنان نظام سلامت امکان استقرار نظام اثربخش و کارا ایمنی بیمار امکان پذیر نخواهد بود. به عبارت دیگر اگر به طور جزییتر به این مقوله نگاه کنیم ویژگیهای یک فرهنگ ایمنی کارامد شامل تعهد مدیریت ارشد در خصوص بحث و یادگیری در مورد خطاها، مستند نمودن آنها و بهبود ایمنی بیماران، تشویق به کارگروهی، کشف خطرهای بالقوه، بکارگیری سیستمهایی برای گزارشدهی و تحلیل رویدادهای نامطلوب، و مورد تشویق قراردادن کارکنانی که به بهبود ایمنی بیماران کمک مینمایند، میگردد. در واقع با ارتقای فرهنگ ایمنی بیمار میتوان تعهد بلند مدت سازمان را در جهت ارتقای کیفیت و بهبود ایمنی بیمار ایجاد نمود.
|
|
